Η τρέλα της
τελευταίας δεκαετίας για διατροφή χαμηλών
λιπαρών είχε ως
αποτέλεσμα να γεμίσουν τα ράφια με προϊόντα
«αποφορτισμένα» από
λίπη... αλλά φορτωμένα από ζάχαρη.
Καταλήξαμε έτσι να
καταναλώνουμε απίστευτες ποσότητες
«κρυφών»
γλυκαντικών και εθιστήκαμε σε αυτές τις γεύσεις.
Πώς μπορείς να
νοστιμεύεις ένα προϊόν, όταν του στερείς
κάποιες από τις
βασικές του ουσίες, όπως τα λίπη;
Προσθέτοντας ζάχαρη και τεχνητά γλυκαντικά.
Συνηθισμένοι στις νέες γεύσεις, εμείς οι
καταναλωτές συμμετέχουμε εν αγνοία μας σε έναν φαύλο κύκλο.
Όσο αναζητάμε
τροφές που γλυκίζουν, τόσο οι βιομηχανίες
τροφίμων προσθέτουν
ζάχαρη στα επεξεργασμένα προϊόντα και
το πρόβλημα
ανακυκλώνεται.
Από την άλλη, μεγαλώνουμε τα παιδιά μας δημιουργώντας μια νέα γενιά
εθισμένη στη ζάχαρη, που ήδη αντιμετωπίζει μαζικό πρόβλημα παχυσαρκίας και εν
δυνάμει προορίζεται να εκτινάξει τους δείκτες του διαβήτη και των καρδιοπαθειών
στα ύψη.
Τι γνωρίζουμε για τη ζάχαρη;
Η ζάχαρη είναι ο
πιο γνωστός εκπρόσωπος των ολιγοσακχαριτών.
Βρίσκεται στο
ζαχαροκάλαμο, τα ζαχαρότευτλα και τα φρούτα.
Όταν απομονωθεί από
τις πηγές της και καταναλωθεί με τη
μορφή που την
προσφέρει η σύγχρονη βιομηχανική παραγωγή,
δεν αποδίδει στον
οργανισμό ίχνος ανόργανων στοιχείων (κάλιο,
ασβέστιο, νάτριο,
σίδηρο, μαγνήσιο, φώσφορο) και βιταμίνες,
αντιθέτως με τη μη
επεξεργασμένη ζάχαρη, όπως είναι η μαύρη
ή η καστανή ζάχαρη,
που περιέχει ίχνη από αυτά.
Η ζάχαρη προσφέρει
στον οργανισμό κυρίως ενέργεια (kcal=
θερμίδες).
Το 1 κουταλάκι του γλυκού
ζάχαρη περιέχει 25 θερμίδες.
Η αναμφισβήτητη
προτίμηση των ανθρώπων στη γλυκιά γεύση
έδωσε την ώθηση
στις βιομηχανίες να παράγουν μεγάλη σειρά
γλυκαντικών υλών,
όπως ξυλιτόλης, μανιτόλης, σορβιτόλης,
κυκλαμικών,
σακχαρίνης και ασπαρτάμης.
Όλες αυτές οι γλυκαντικές ύλες αντικατέστησαν
τη ζάχαρη στα προϊόντα, δίνοντας γλυκιά γεύση και παρέχοντας 0-4 θερμίδες
ανά γραμμάριο στον οργανισμό,
αλλά συνεχίζοντας να εθίζουν τον καταναλωτή
στο να κάνει κατάχρηση αυτών των προϊόντων.
Γιατί, όμως, επιθυμούμε τόσο
πολύ τη ζάχαρη;
Σύμφωνα με έρευνες,
έχει αποδειχθεί ότι τα εξαιρετικά νόστιμα
φαγητά, που
περιέχουν μεγάλες ποσότητες λίπους, ζάχαρης
και αλατιού, διεγείρουν τον εγκέφαλο να εκκρίνει ντοπαμίνη, η
οποία συνδέεται με το
κέντρο ευχαρίστησης, και η ευεξία που
τα καθιστά «ακαταμάχητα».
Αναζητώντας τη
γλυκιά γεύση της ζάχαρης…
Καταφεύγουμε στα υποκατάστατα
της ζάχαρης, με σκοπό
να ικανοποιήσουμε
την επιθυμία της γλυκιάς γεύσης.
Χρησιμοποιούμε τεχνητές
γλυκαντικές ουσίες, οι οποίες
βάζουν και αυτές το
λιθαράκι τους για να αυξηθεί το βάρος.
Αν και προσθέτουν γλυκιά
γεύση χωρίς πολλές θερμίδες και
βρίσκονται μέσα σε
πολλά προϊόντα light, οδηγούν στην αύξηση
βάρους σε δεύτερη
φάση για δύο λόγους.
·
Πρώτα
απ’ όλα είναι τόσο γλυκές ουσίες, που προκαλούν μεγαλύτερη λαχτάρα
για τις τροφές που τις περιέχουν, αλλά και για διάφορα άλλα γλυκά, στην
προσπάθεια κάποιου να κατευνάσει αυτή την έντονη επιθυμία για ζάχαρη.
·
Επίσης,
αν και δεν περιέχουν πολλές θερμίδες, παράγεται και σε αυτή την
περίπτωση περισσότερη ινσουλίνη και επηρεάζεται ο μεταβολισμός.
Ποια είναι, όμως, τα τρόφιμα
που περιέχουν κρυφή ζάχαρη;
Δεν υπάρχει τρόπος
να κρύψουμε την αλήθεια:
ο σύγχρονος άνθρωπος τρώει όλο και περισσότερη ζάχαρη
πλέον.
Μάλιστα, ο μέσος ενήλικας καταναλώνει
καθημερινά περίπου 20 κουταλάκια του γλυκού ζάχαρη, σύμφωνα με πρόσφατη
δημοσκόπηση που έγινε σε αντιπροσωπευτικό δείγμα του αμερικανικού πληθυσμού.
Αυτό αντιστοιχεί σε 320 θερμίδες, οι
οποίες μετατρέπονται γρήγορα σε περιττά κιλά.
Πολλοί ενήλικες απλώς δεν συνειδητοποιούν πόση πρόσθετη ζάχαρη
περιέχεται στη διατροφή τους.
Σήμερα, πολλοί
άνθρωποι προτιμούν τα τρόφιμα με χαμηλή
περιεκτικότητα σε
λιπαρά και επειδή τρώμε
πολλά προϊόντα
χωρίς ή με λίγα
λιπαρά, δεν γνωρίζουμε ότι σε πολλά απ’ αυτά
τα προϊόντα η ζάχαρη είναι υποκατάστατο του λίπους και, στην
πραγματικότητα,
«ανταλλάσσουμε το λίπος με ζάχαρη».
Κυρίως τα επεξεργασμένα
τρόφιμα περιέχουν κρυφή ζάχαρη,
ανάλογα με την
ποσότητα που περιέχεται στο τρόφιμο,
με φθίνουσα σειρά.
Αυτό σημαίνει ότι το συστατικό που περιέχεται
σε μεγαλύτερη ποσότητα (έχει το μεγαλύτερο
βάρος) αναγράφεται
πρώτο και εκείνο με το μικρότερο βάρος αναγράφεται τελευταίο.
Διαβάστε με προσοχή
τις πληροφορίες στη συσκευασία τροφίμων.
Η ζάχαρη μπορεί να
αναφέρεται με άλλο όνομα, ενώ
το προϊόν μπορεί να
περιέχει κάποια άλλη γλυκαντική ουσία.
Η αγγλική κατάληξη «-οse» ή
η ελληνική «-οζη» πρέπει να σας
ευαισθητοποιήσει (fructose, glucose, sucrose, φρουκτόζη,
γλυκόζη, σουκρόζη)
Μερικά από τα
τρόφιμα που περιέχουν κρυφή ζάχαρη
είναι:
1. Ο ντοματοχυμός
μαγειρικής
2. Το κέτσαπ
με 4 γρ. ζάχαρης
3. Δύο κουταλιές σάλτσας
μπάρμπεκιου περιέχουν
10 γρ. ζάχαρης
4. Σχεδόν όλα τα
φαγητά σε κονσέρβες
5. Πολλά από τα προμαγειρεμένα
φαγητά
6. Τα γιαούρτια
χαμηλών λιπαρών με γεύση φρούτων
(έχουν βρεθεί να
περιέχουν μέχρι και 7 κουταλάκια
ζάχαρη σε ένα
κεσεδάκι τυποποιημένο γιαούρτι)
7. Αναψυκτικά τύπου
κόλα, λεμονάδα, πορτοκαλάδα,
λικέρ
8. Επεξεργασμένα
δημητριακά
9. Επιδόρπια
γιαουρτιού
10. Χρησιμοποιείται
ως συντηρητικό σε κομπόστες,
χυμούς
11. Κατεψυγμένα
τρόφιμα
12. Το σιρόπι
13. Ο συμπυκνωμένος
χυμός φρούτων
14. Κάποια
φάρμακα
Συνεπώς, θα πρέπει
ως καταναλωτές να
διαβάζετε με
προσοχή τις πληροφορίες
στη συσκευασία
τροφίμων.
Θα είναι καλό να αποφεύγετε τις «άσπρες»
επεξεργασμένες τροφές, όπως το λευκό ψωμί και τα κέικ.
Μπορείτε στα
δημητριακά του πρωινού σας να προσθέτετε κομμάτια φρέσκων φρούτων, αντί για ζάχαρη.
Το ίδιο ισχύει και για το γιαούρτι.
Προτιμήστε φυσικούς χυμούς, αντί για
τυποποιημένους.
Αποφύγετε τα
αναψυκτικά και φτιάξτε τα δικά σας soft drinks, αναμειγνύοντας φυσικό αεριούχο νερό με τον φυσικό χυμό
του αγαπημένου σας φρούτου.
Προσέξτε τα
προϊόντα στα οποία
αναγράφεται «χωρίς
πρόσθετη ζάχαρη».
Αυτό σημαίνει ότι
δεν προστέθηκε
ζάχαρη κατά την
επεξεργασία της
τροφής, και όχι ότι
η ίδια τροφή δεν
περιέχει ζάχαρη.
Και να θυμάστε ότι
η κατανάλωση
μη επεξεργασμένων
τροφίμων στις
συνιστώμενες
ποσότητες ημερησίως
δίνουν στον
οργανισμό τα απαραίτητα
θρεπτικά συστατικά
που χρειάζεται.
Έτσι, θα νιώθετε,
πάνω απ’ όλα, υγιείς
και χωρίς περιττά
κιλά.
Συνέπειες της υπερκατανάλωσης ζάχαρης
Τα σάκχαρα, όπως
και το άμυλο, είναι υδατάνθρακες.
Τα σάκχαρα τα βρίσκουμε σε διάφορες μορφές, όπως
σουκρόζη, φρουκτόζη, λακτόζη, γλυκόζη. Όλες οι μορφές έχουν γλυκιά γεύση.
Η σουκρόζη
είναι η κοινή επιτραπέζια ζάχαρη, προϊόν βιομηχανικής παραγωγής από το ζαχαροκάλαμο
και τα τεύτλα, και χρησιμοποιείται σε ποτά, αρτοσκευάσματα και στη βιομηχανία
ζαχαρωδών προϊόντων.
Η φρουκτόζη βρίσκεται στα φρούτα και στο μέλι,
ενώ η λακτόζη βρίσκεται στο γάλα.
Η γλυκόζη είναι η πιο απλή μορφή σακχάρου και είναι συστατικό των υπόλοιπων
σακχάρων.
Η επιτραπέζια ζάχαρη, για παράδειγμα,
αποτελείται από γλυκόζη και φρουκτόζη.
Η γλυκόζη είναι,
επίσης, το δομικό συστατικό του άμυλου.
Το άμυλο είναι η κύρια πηγή υδατάνθρακα που
βρίσκουμε στο
ψωμί, τα ζυμαρικά,
τις πατάτες, το ρύζι και τα δημητριακά.
Η γλυκόζη είναι η μορφή σάκχαρου που κυκλοφορεί στο αίμα.
Αναφέρεται συχνά
σαν «σάκχαρο αίματος» και τροφοδοτεί τον οργανισμό με ενέργεια.
Διατροφικά
στοιχεία:
·
Ένα
αναψυκτικό τύπου κόλα περιέχει 54 γραμμάρια ζάχαρης, δηλαδή 13 κουταλάκια του
γλυκού.
·
Η
μαύρη ζάχαρη έχει υποστεί λιγότερη επεξεργασία από τη λευκή. Περιέχει σε λίγο
μεγαλύτερες ποσότητες κάποια μέταλλα, όπως κάλιο και μαγνήσιο, αλλά, όπως και η
λευκή, υστερεί σε βιταμίνες, πρωτεΐνες και φυτικές ίνες.
·
Η
ζάχαρη, όταν καταναλώνεται σε μέτριες ποσότητες, μπορεί να έχει θέση σε μια
ισορροπημένη
διατροφή.
Συνεπειες υπερκαταναλωσης
Η συχνή έκθεση των
δοντιών στη ζάχαρη σε μεγάλες
ποσότητες, και για
μεγάλη διάρκεια, αυξάνει τον κίνδυνο για
εμφάνιση τερηδόνας
στα παιδιά.
Κύριες πηγές ζάχαρης
είναι τα αναψυκτικά, τα γλυκά, οι καραμέλες και οι χυμοί.
Τρόφιμα πλούσια σε
πρόσθετη ζάχαρη έχουν πολλές θερμίδες
και είναι φτωχά σε
άλλα θρεπτικά συστατικά, όπως πρωτεΐνες,
βιταμίνες, μέταλλα και
φυτικές ίνες.
Περιέχουν, δηλαδή, «κενές
θερμίδες» και αντικαθιστούν άλλα πιο θρεπτικά τρόφιμα στο
καθημερινό
διαιτολόγιο.
Κάποιες μελέτες
υποστηρίζουν ότι η υπερκατανάλωση ζάχαρης,
σε περίπτωση
αδηφαγικής συμπεριφοράς, μπορεί να επηρεάσει
κάποια νευρικά
μονοπάτια, όπως αυτό της
ντοπαμίνης, που
ενισχύουν τη
συγκεκριμένη συμπεριφορά, και ως εκ τούτου
οδηγεί σε επιθυμία
για ακόμα μεγαλύτερη κατανάλωση ζάχαρης.
Επίσης, η γλυκιά
γεύση προκαλεί ευχαρίστηση, με αποτέλεσμα
να επιδιώκουμε την ακόμα
μεγαλύτερη κατανάλωσή της.
Η υπερκατανάλωση
ζάχαρης μπορεί να μας
οδηγήσει σε
υπέρβαρο και
παχυσαρκία, μόνο στην
περίπτωση που οι
θερμίδες που
προσλαμβάνουμε είναι περισσότερες από αυτές
που «καίμε»
Τα τρόφιμα και τα ροφήματα που περιέχουν
ζάχαρη
είναι, συνήθως,
πλούσια σε θερμίδες και λιπαρά, με αποτέλεσμα
να κινδυνεύουμε να
υπερβούμε τη συνιστώμενη πρόσληψη.
Ιδιαίτερα, τα άτομα
που καταναλώνουν πολλά ροφήματα που
περιέχουν ζάχαρη
οδηγούνται σε υπερκατανάλωση θερμίδων,
διότι δεν μπορούν
να ελέγξουν τι τρώνε συνολικά.
Η κατανάλωση τέτοιων ροφημάτων συμβάλλει στην
παιδική παχυσαρκία.
Πολύς κόσμος
πιστεύει πως η υπερκατανάλωση ζάχαρης
μπορεί να οδηγήσει
στην εμφάνιση διαβήτη. Αυτό είναι λάθος!
Ο διαβήτης είναι
αποτέλεσμα συνδυασμού γενετικών και
περιβαλλοντικών
αιτιών. Παρ’ όλα αυτά, το υπερβάλλον βάρος
είναι παράγοντας
κινδύνου για διαβήτη τύπου 2.
Καλό είναι άτομα που έχουν διαβήτη να
αποφεύγουν την κατανάλωση
ζάχαρης, διότι η
γρήγορη απορρόφησή της από το πεπτικό
οδηγεί σε απότομη
αύξηση του σάκχαρου στο αίμα, το οποίο
δεν μπορούν να
ρυθμίσουν άτομα με διαβήτη.
Μελέτες έχουν
δείξει ότι άτομα που δεν έχουν διαβήτη, με
διατροφικές
συνήθειες πλούσιες σε γλυκά, έχουν αυξημένη
τιμή στον δείκτη
μάζας σώματος και περιφέρειας-μέσης.
Και άτομα που καταναλώνουν πολλά αναψυκτικά
που περιέχουν
ζάχαρη έχουν
αυξημένες τιμές ινσουλίνης όταν δεν έχουν φάει απολύτως τίποτα.
Πότε υπάρχει κίνδυνος
υπερκατανάλωσης;
Όταν καταναλώνουμε
τρόφιμα στις συνιστώμενες ποσότητες,
ανάλογα με τις
ανάγκες μας, δεν υπάρχει κίνδυνος
υπερκατανάλωσης.
Κίνδυνος
υπάρχει όταν καταναλώνουμε
συχνά και σε
μεγάλες ποσότητες τρόφιμα που περιέχουν
·
πρόσθετη
ζάχαρη.
Μερικά από αυτά είναι τα γλυκά και οι πάστες,
οι καραμέλες, τα αναψυκτικά, οι χυμοί (όταν δεν είναι
100% φυσικοί), αλλά
και οι μαρμελάδες και τα ζελέ.
Η ζάχαρη, όταν
καταναλώνεται σε μέτριες ποσότητες, μπορεί να
έχει θέση σε μια
ισορροπημένη διατροφή.
Πώς να κρατήσω σε χαμηλά
επίπεδα την πρόσληψη ζάχαρης;
Προσέχουμε τις ετικέτες
των τροφίμων, έτσι ώστε να
αποφεύγουμε να
καταναλώνουμε αυτά που περιέχουν μεγάλες
ποσότητες ζάχαρης.
Όταν τα σάκχαρα στο τρόφιμο είναι πάνω από
15% των συνολικών υδατανθράκων, σημαίνει ότι το τρόφιμο είναι πλούσιο σε
ζάχαρη.
Όταν είναι κάτω από το 5%, σημαίνει ότι
το τρόφιμο έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη.
Είναι, επίσης,
σημαντικό να ελέγχουμε την ποσότητα τροφίμου που καταναλώνουμε.
Έτσι, τρόφιμα που είναι πλούσια σε ζάχαρη,
καλό είναι να καταναλώνονται σε μικρές ποσότητες.
Μορφές
με τις οποίες αναγράφονται τα σάκχαρα στις ετικέτες των τροφίμων:
γλυκόζη
(glucose),
δεξτρόζη (dextrose),
φρουκτόζη
(fructose),
σιρόπι καλαμποκιού (corn or invert
syrup),
ακατέργαστη
ή μαύρη ζάχαρη (raw or brawn sugar),
σιρόπι γλυκόζης (glucose syrup),
μαλτόζη (maltose),
υδρολυμένο άμυλο (hydrolysed starch)
Φυσικα υποκατασταστα ζαχαρης
Φρουκτόζη
Είναι ένας
μονοσακχαρίτης που συναντάται ελεύθερα στη φύση.
Οι κύριες πηγές της
είναι τα φρούτα, τα λαχανικά και το μέλι.
Χρησιμοποιείται
συχνά ως γλυκαντικό στους διαβητικούς.
Είναι 1,7 φορές γλυκύτερη από τη ζάχαρη,
συνεπώς χρησιμοποιείται
σε μικρότερη
ποσότητα, με το ίδιο αποτέλεσμα σε γλυκύτητα.
Η επιτρεπόμενη
ποσότητα ημερησίως αναγράφεται στα 50
γρ. και είναι
διαιρεμένη σε δόσεις.
Η αυξημένη κατανάλωσή
της παίζει
σημαντικό ρόλο στον μεταβολισμό της ινσουλίνης,
στην παχυσαρκία και
στον υψηλό αριθμό τριγλυκεριδίων που
οδηγούν στο
μεταβολικό σύνδρομο.
Σορβιτόλη
Είναι αλκοολικό
παράγωγο της γλυκόζης.
Έχει χρησιμοποιηθεί
ως μέσο για την
απώλεια βάρους, λόγω της ιδιότητάς της να
καθυστερεί το
αίσθημα της πείνας.
Βρίσκεται σε ορισμένα φρούτα
και λαχανικά, και
χρησιμοποιείται στην παραγωγή διαβητικών
τροφών, όπως είναι
η μαρμελάδα, τα κονσερβοποιημένα φρούτα
και η σοκολάτα.
Η θερμιδική της αξία είναι ίδια με εκείνη της
γλυκόζης.
Μαννιτόλη
Βρίσκεται στον
ανανά, στις ελιές, στα σπαράγγια, στις
γλυκοπατάτες, στα
καρότα και σε ορισμένα διαιτητικά προϊόντα.
Περιέχεται σε
τσίχλες και καραμέλες, και προσφέρει δροσερή
αναπνοή.
Επίσης, αποτελεί
γλυκαντική ουσία για τους
διαβητικούς.
Ξυλιτόλη
Περιέχεται σε
τσίχλες και οδοντόπαστες, και σε φυτικές ίνες των
φρούτων και των
λαχανικών.
Έχει τη γλυκύτητα της ζάχαρης, με
λιγότερες όμως
θερμίδες.
Απορροφάται πιο
αργά σε σχέση με
τη ζάχαρη και
χρησιμοποιείται από τους διαβητικούς, εφόσον
δεν αυξάνει τα
επίπεδα γλυκόζης του αίματος.
Ισομαλτόζη
Είναι άσπρη,
άγευστη και κρυστάλλινη ουσία, που αποδίδει τις
μισές θερμίδες απ’
ό,τι η ζάχαρη.
Δεν προκαλεί υπεργλυκαιμία,
ούτε τερηδόνα
. Η αυξημένη
κατανάλωσή της μπορεί να
προκαλέσει
διάρροια, και γι’ αυτό δεν συνιστάται σε ποσότητες
άνω των 50 γρ. για
ενήλικες και 25 γρ. για παιδιά.
Η χρήση της
στις Ηνωμένες
Πολιτείες έχει εγκριθεί από το 1990.
Μαλτιτόλη
Είναι αλκοολικό
παράγωγο της ζάχαρης.
Δεν προκαλεί τερηδόνα,
ούτε σημαντικές
αλλαγές στα επίπεδα γλυκόζης του αίματος.
Λόγω της γλυκύτητας
που αποδίδει, δεν αναμειγνύεται με άλλες
γλυκαντικές ουσίες.
Περιέχεται σε
σκληρές καραμέλες, τσίχλες,
σοκολάτες, παγωτά
και σιρόπι
. Επίσης,
χρησιμοποιείται και στη
φαρμακευτική
βιομηχανία.
Είναι κατάλληλη για διαβητικούς,
αφού αποδίδει τις
μισές θερμίδες απ’ ό,τι η ζάχαρη.
Η χρήση
της χαρακτηρίζεται
ασφαλής στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Υπάρχει,
όμως, προειδοποίηση
για την καθαρτική της ιδιότητα όταν
καταναλώνεται σε
ποσότητες των 100 γρ. την ημέρα και/ή άνω.
Τεχνητά
υποκατάστατα ζάχαρης
Ζαχαρίνη
Η ζαχαρίνη είναι το
πρώτο υποκατάστατο ζάχαρης που
δημιουργήθηκε και
χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του
Α΄ Παγκοσμίου
πολέμου, λόγω έλλειψης της ζάχαρης.
Είναι 300 φορές γλυκύτερη από τη ζάχαρη και μη
θερμιδογόνα.
Κυκλοφορεί σε υγρή
μορφή, ταμπλέτες, πακέτα και σε μεγάλη
ποσότητα.
Περιέχεται στο παγωτό, στα ποτά, κυρίως στα μη
αλκοολούχα, στα
προϊόντα ομορφιάς και υγείας, και στα
φαρμακευτικά είδη.
Το 1977, ο
Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων
(FDA) απαγόρευσε
τη διάθεσή της στον Καναδά και τις ΗΠΑ,
γιατί
θεωρήθηκε υπεύθυνη
για τη δημιουργία καρκινικών όγκων στην
ουροδόχο κύστη,
ύστερα από πειράματα που έγιναν σε ποντίκια.
Ωστόσο δεν έχει
αποδειχθεί στενή συσχέτιση αυτής της ουσίας
με την
καρκινογένεση.
Ως αποτέλεσμα δημόσιας απαίτησης,
και κυρίως από το
διαβητικό κοινό, η ζαχαρίνη κυκλοφορεί
σε ορισμένες χώρες,
έχοντας ταμπέλα προειδοποίησης για
πιθανούς κινδύνους
στην υγεία των καταναλωτών.
Στη χώρα μας
το προϊόν
χρησιμοποιείται ελάχιστα ή καθόλου, και η αποδεκτή
καθημερινή πρόσληψη
σακχαρίνης είναι 15 mg/Κg/ημέρα.
Ασπαρτάμη
Ανακαλύφθηκε τυχαία
το 1965 από τον χημικό Τζέιμς Σκλάτερ.
Το 1981, η χρήση
της εγκρίθηκε από διάφορες ευρωπαϊκές
χώρες, και το 1994
εγκρίθηκε πλήρως από την Ευρωπαϊκή
Ένωση.
Είναι συνδυασμός
δύο αμινοξέων: της
φαινυλαλανίνης και του
ασπαρτικού οξέος.
Είναι 200 φορές
γλυκύτερη από τη ζάχαρη,
άρα η ποσότητα που
απαιτείται για να παραχθεί η γλυκιά γεύση
είναι πολύ
μικρότερη σε σύγκριση με αυτήν της ζάχαρης.
Η γεύση
της ασπαρτάμης
εξελίσσεται αργά και διαρκεί περισσότερο από
αυτήν της ζάχαρης.
Η ασπαρτάμη
πωλείται με διάφορες εμπορικές ονομασίες.
Είναι συστατικό
πολλών τροφίμων και ποτών που πωλούνται
παγκοσμίως, όπως
διαιτητικά και μη αλκοολούχα ποτά,
δημητριακά,
στιγμιαία προγεύματα, μέντες, τσίχλες, παγωμένα
επιδόρπια, χυμοί,
φαρμακευτικά προϊόντα, μιλκσέικς,
γλυκαντικές ουσίες,
τσάι, στιγμιαίοι καφέδες, γιαούρτι.
Η
ασπαρτάμη δεν είναι
κατάλληλη για ψήσιμο, γιατί η σύστασή της
διαλύεται, λόγω της
θερμότητας, με αποτέλεσμα να αλλοιώνεται
μέρος της
γλυκύτητάς της.
Αποτελεί κύριο υποκατάστατο της
ζάχαρης για τα
διαβητικά άτομα.
Λόγω της ποσότητας
της φαινυλαλανίνης που περιέχει, δεν
ενδείκνυται για
άτομα που πάσχουν από φαινυλκετονουρία,
μια ασθένεια κατά
την οποία εμποδίζεται ο μεταβολισμός της
φαινυλαλανίνης.
Επίσης, άτομα που παρουσιάζουν ευαισθησία
στις γλυκαντικές
ουσίες πρέπει να αποφεύγουν τη χρήση της.
Συνεπώς, η αναγραφή
του περιεχομένου της στα προϊόντα του
εμπορίου αποτελεί
νόμιμη υποχρέωση.
Ακεσουλφάμη
Κ (Ακεσουλφαμικό κάλιο)
Ανακαλύφθηκε τυχαία
από τον γερμανό χημικό Καρλ Κλάους.
Έχει 180-200 φορές
πιο γλυκιά γεύση από τη ζάχαρη και είναι
μη θερμιδογόνα.
Χρησιμοποιείται ως επιτραπέζιο γλυκαντικό
σε επιδόρπια,
σάλτσες, μπίρες, παγωτά, μαρμελάδες, τσίχλες,
καραμέλες και
αναψυκτικά, όπου και αναμειγνύεται με άλλες
γλυκαντικές ουσίες.
Είναι σταθερή όταν θερμαίνεται και μπορεί
να χρησιμοποιηθεί
στη μαγειρική και στη ζαχαροπλαστική.
Χρησιμοποιείται σε
φαρμακευτικά προϊόντα και κάνει τα ενεργά
συστατικά πιο
εύγευστα.
Έπειτα από πειράματα που έγιναν,
δημιουργήθηκαν
υποψίες ότι σχετίζεται με την καρκινογένεση
και την
υπογλυκαιμία.
Ωστόσο, ο
Αμερικανικός Οργανισμός
Τροφίμων και
Φαρμάκων έχει εγκρίνει τη χρήση της ως
γλυκαντική ουσία.
Σουκραλόζη
(π.χ., Splenda)
Είναι 600 φορές πιο
γλυκιά από τη ζάχαρη και μη θερμιδογόνα.
Είναι σταθερή όταν
θερμαίνεται, επομένως χρησιμοποιείται
στο ψήσιμο ή στα
προϊόντα που απαιτούν μεγαλύτερη διάρκεια
ζωής.
Προτιμάται περισσότερο από τις άλλες
γλυκαντικές
ουσίες, λόγω της γεύσης,
της σταθερότητας και της ασφάλειάς
της.
Χρησιμοποιείται σε πολλά τρόφιμα και ποτά, δεν
προκαλεί
τερηδόνα και
συστήνεται σε διαβητικούς.
Πωλείται σε μεγάλες
ποσότητες, αλλά δεν
βρίσκεται σε ποσότητα κατάλληλη για
ατομική χρήση.
Έχει αποδειχθεί ασφαλής για ανθρώπινη
κατανάλωση από
πολλούς εθνικούς και διεθνείς οργανισμούς.
Σύμφωνα με τη
Διαβητική Ένωση του Καναδά, η ημερήσια δόση
που μπορεί να
καταναλωθεί χωρίς ανεπιθύμητες επιδράσεις
είναι 15mg/Κg
σωματικού βάρους την ημέρα.
Πολλοί από εμάς
ανησυχούμε για τις θερμίδες
που λαμβάνουμε. Γι’
αυτό χρησιμοποιούμε τα
υποκατάστατα
ζάχαρης, δηλαδή χημικές ουσίες
που προσφέρουν τη
γλυκιά γεύση της ζάχαρης
με λιγότερες
θερμίδες. Αυτές συστήνονται αν
υποφέρετε από
διαβήτη, αν ακολουθείτε δίαιτα
αδυνατίσματος ή αν,
για οποιονδήποτε άλλον
λόγο υγείας,
απαιτείται η αποφυγή ζάχαρης
συμβουλες για περιορισμο
ζαχαρης
1. Αντικαθιστάμε τα δημητριακά πρωινού που περιέχουν
ζάχαρη με ολικής άλεσης δημητριακά ή
βρώμη.
2. Επιλέγουμε φρέσκα ή αποξηραμένα φρούτα, ξηρούς
καρπούς, μήλα ψητά, γιαούρτι ή ρυζόγαλο
για επιδόρπιο,
αντί για γλυκά ή συσκευασμένα σνακ.
3. Ελαττώνουμε τη ζάχαρη που χρησιμοποιούμε στα σπιτικά
γλυκά.
4. Αντικαθιστάμε τα ροφήματα που περιέχουν ζάχαρη με
φυσικούς χυμούς, ανθρακούχο νερό, γάλα,
ροφήματα
διαίτης ή smoothies.
5. Επιλέγουμε κονσέρβες φρούτων που συντηρούνται σε
χυμό και όχι σε σιρόπι.
6. Επιλέγουμε μαρμελάδες με λιγότερη ζάχαρη ή spreads
φρούτων.
7. Ελαττώνουμε ή βγάζουμε τελείως τη ζάχαρη από τον καφέ
ή τα άλλα ροφήματα.
Βιβλιογραφία
1. The British dietetic association www.bda.uk.com.
2. American dietetic association www. eatright.org.
3. «Cross-sectional association of dietary patterns
with insulin-resistant phenotypes among adults without diabetes in the
Framingham Offspring Study». Br J Nutr.
2009 Aug;102(4):576-83. Epub 2009 Feb 16.
4. «Sugar and fat bingeing have notable differences
in addictive-like behavior». J Nutr. 2009 Mar;139(3):623-8. Epub 2009 Jan 28.
5. «Psychobiology of food preferences». Int J Obes
Relat Metab Disord. 2001 Dec;25 Suppl 5:S13-6.
6. «Carbohydrates, appetite and feeding behavior in
humans». J Nutr. 2001 Oct;131(10):2775S-2781S.
7. «Pathways to obesity». Int J Obes Relat Metab
Disord. 2002 Sep;26 Suppl 2:S12-7.
http://www.diatrofimagazine.gr
ΟΛΑ ΕΙΝΑΙ
ΣΧΕΤΙΚΑ…ΕΙΜΑΣΤΕ ΘΥΜΑΤΑ Της ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ……..ΟΛΟΙ ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΜΕ ΝΑ ΒΡΟΥΜΕ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΑΑΑΑΑΑΑΑΑΑΑΑΑΑΑΑΑΑΑ
